Меню сайта
Время
Съезд нихалоевцев
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Главная » Архив материалов
Историн хьесап:
          «Ширакавказхойн43 орамах бевлла, пайхамарш Нухь («На-Iу-ха») а, Ибрахим (И-бара-хи-Ма) а»

          ХIара яздар доладале, кхин цкъа а ала лаьа, со делазхо ван гIуртура болучарна моьттург дохон: «АллахI, цхьаъ дела ву, Мухьаммад-пайхамар, бакъ элча ву!». Со иштта теша, «Къематан де» догIург хиларх а. ШолгIачунна лерина, масех КъурIанан аят дало лаьа суна, делазхочуьнан къамелах тера аса дуьйцура дерг делахь а, и сан шеконаш бехказа ... Читать дальше »
Просмотров: 685 | Добавил: erzu | Дата: 03.07.2015 | Комментарии (0)

         
          Цу шира яздаро вайна Iораяхначу билгалонаш юкъахь коьртаниг ю, Ибрахимна Дела вевзачу хенахь, цуьнан хилла дахаран хан, 40 шо хилар. Цул совнаха, КъурIано а билгаладоккху и Ибрахим жугтий а, я керста а ца хилар.
          КъурIанан кхеторш дан хуучара дуьйцу, «Крачковскес а, кхин болучара а КъурIан гочдеш, цуьнан 3-гIа суран, 67-гIачу аятаца талхор дина, «керста» бохучу даша тIехь» бохург. Аса дукха къамелаш дина бусалба Iилманчашца цу дашан хьокъехь. Цара дийцарехь, «керста» бохачу меттехь, «эрмало» боху кхетам, мелла бакъдолучунна гергахь бу бохург, Iораделира суна. Цул совнаха, суна хетарехь цу аято шалхо йоцуш чIагIдо, цу заманчохь цу Хьалхарачу Азехь дехаш хилларш кхаа макро-доьзалан адмаш бен ца хилар: симиташ (ист.: - «аккадой», шайх тIаьхьо асси ... Читать дальше »
Просмотров: 758 | Добавил: erzu | Дата: 03.07.2015 | Комментарии (0)

«Вассуканна-ГIала. Васашаттан хьеший»
 

 
Историн хаам а, хьесап а:
          Кхузаманан Сирин латта тIехь, цуьнан къилбседа-малхбалехь ю «Тель-Фехерия» (Тель-Эль-Фехерия) олу шира къапалг. Цу махкара, «Хабур» (Ха-бу-ара) олу хица йолчу, «Эль-Хасеке» олучу кIоштахь ю и меттиг. Хетарехь, и къапалг йолчохь лаьттина ю, историкаша «Метанни» а, пирIунаша дитанчу тешаллаша «Нах-Арина» олуш хиллачу пачхьалкхан пачхье – Вашшуканни (Вассуканни, [Wa-]Sikan[-nа], я шира нах-мат ... Читать дальше »
Просмотров: 643 | Добавил: erzu | Дата: 03.07.2015 | Комментарии (0)

Хаам.
          Сту лоцу гезган а, дIаьвше гезган а къовзор, адамна кхераме ду. Ю Iоьттича, я къовзийча тайп-тайпана тIаьхье хуьлу, цу са долчу хIуманан тайпане, ю Iоьттиначу меттиге, зен хиллачуьнан хене, цуьнан дIаьвшаца йолу экамалле хьаьжжина. Уггаре а кхераме меттигаш ю: корта, ворта, лаг.
          Сту лоцу гезган дIавшо, токсинан Iаткъам бо нерван, дега-пхенан къепана. Къовзийна меттиг чIогIа лазош а, есташ а, чкъора тIехь хих дуьзна лоппаргаш хIуьттуш а хуьлу. Даго бо болх сихло, айъало температура, корта лозу, Iеттаво, наб а, хорш а йогIу, гIора дIадолу. Таккха, пхенаш ийзо долало, куьйган, когин пхидарчий егаян йолало, шийла хьацар туху, деган белхан ритм юху. Юкъ-юкъа лазархочуьнан хьал тоделла аьлла хеташ хилахь а, юха, галайийла а йолало могашалла. ЦIеххьана, садеIар сацо тарало чарпо.
   &nb ... Читать дальше »
Просмотров: 581 | Добавил: erzu | Дата: 03.07.2015 | Комментарии (0)

          Гу тIера чувуссу виъ дошло а, ши гIашло а гуш вара, оькъамаш тIехьа нислуш дIатаьIна Iуьллачу кхаа къонахчунна. Дукха хье ца луш, чувоьссиначу шина дошлочо, кхеран агIонга шайн дой лаьллира. Iодан пхено лоцура доцчохь сеццачу цара, кхузара шайна тIевеъначуьнан доца хамталле ладуьйгIира.
Цул тIаьхьа, шен говрахь тIеволавеллачу цхьаммо мохь туьйхира.
          - Суна, къамел дан лаьа шу сур-элица! – аьлла.
          - Хьуна ца хаьа, хIай «ашшуро»! Нах-арихой массо а сур-элий буйла. Дийцал хьайна луург. Со ву-кх, сайн мехкан сур-эла – элира, ирахIоьттиначу Ваванес. – Ашшуро! Къамел дан лууш хьо велахь, динара воссий схьатIевола, турс, тур, шаьлтий бен йоцуш. Со а, иштта тIевогIу хьуна. – аьлла, Сур-Шене тIаьхьайисна бакъо йийхира цо.
          - Сур-Шен! ... Читать дальше »
Просмотров: 590 | Добавил: erzu | Дата: 03.07.2015 | Комментарии (0)

          Цул тIаьхьа, Ан-са-дица къайле йолу къамел диначул тIаьхьа, сте йолу Нур-сири шен берашца, сту-ненан, Малх-Азнин кхерчахь а йитина, шолгIачу дийнахь новкъавелира Чимолли. Сел сиха иза новкъавала хIоьттина бахьана дара, Нинуа-ГIалара веъна геланча. Цу геланчас Чимоллига а хьахийна, цуьнгара хаам хилира Ваурхе, кхана кху метте кхочуш, ял гулаечу тIемалойн онда бIо хилар. Цо дийцарехь, кхузахь гулайина ял эцна, цхьа дакъа «Дур-Тикульти-Нинуртан» гIала а доьдуш, бисна бIо «Ха-ба-хин», «Меха-Арин» мехкашкахь ял гулайан баха безаш бара. Цул тIаьхьа, Кумме-ГIала иза гIураг хилар а, Iорадаьллера кхарна. Цаьрга боцчу безамна, Варзапас а бира новкъавала сацам. ХIара новкъавалале, кхо къано, кхин цкъа а дагавалархьама вовшахакхийтира. Иза дара, алдар беттан 13-гIачу дийнан сарахь, дуьззина диъ де ахде хьалха.
          
     ... Читать дальше »
Просмотров: 592 | Добавил: erzu | Дата: 02.07.2015 | Комментарии (0)


Сиз хьакхарца билгалабинарш, историн бакъ турпалхой хилла, бисначарех цхьаберш, историн тешаллаша хьахийна а бу:
Кархамэса, паччахь – Ини-Тешшуб-II-ниг (12-гIа бIешаран юкъ).
Египет, – пирIун Рамсес-II-ниг (1279-1213 шш).
Аррапха, цуьнан паччахь – Вавилонах, 1235 шо кхаччалца вазар долу Муш-Тешшуб.
Ассири паччахь – Адад-На-арара-I-ниг (1307-1275) / (1295-1264 шш).
Нах-Арена (Митанни, Меттан-На) паччахь – Шаттуара-I-ниг (1290-1265 шш); Васашатта (1265-1240 шш).
Эла-лам /Эллам ... Читать дальше »
Просмотров: 545 | Добавил: erzu | Дата: 02.07.2015 | Комментарии (0)

ТIЕТОВЖАРШ:

19 Мусасир («Маса-Сур» - «ХIал-Да» цIун культан юкъ хилла) – Иза хилла, шира гIала-пачхьалкхе, «Лакхара», я «Доккха Заб» олучу хин атагIан лакхенехь, «Ван» олучу Iоманна къилб-малхбалехь Iуьллуш а йолуш. И гIала-пачхьалкхе хиллачух тера ю, уггаре а хьалха урартойн ваьрраш даха хевшиначу меттехь, кхузаманан гIажарин юрт Мудъесир (Mudjesir) лаьттачу меттехь. И юьрт ю, Ревандуз гIалана 18 км гергахь. Ширачу оьмаран II-гIа эзар шараш чекхдовлачу муьрехь, «Урарту» аьлча, историна евзуш йолу онда пачхьалкх кхоллало, цу махкана гонахьара кIошташ чу а лоцуш. И ваьрраш таваккал деш хилла, шайн онда волчу цIуна «ХIал-Дена». Иза, Ассирин коьрта цIу волчу «Ашшурна», даима дуьхьала лаьтташ ... Читать дальше »
Просмотров: 540 | Добавил: erzu | Дата: 02.07.2015 | Комментарии (0)

ТIЕТОВЖАРШ:
 
70 «Шубарт», («Хурри - шу/су/бартойн Барт» - «субареи» («шу/су/-бара-и»), – аьлла цIе дуьххьара «шумарша» а йоккхуш, цаьргара и цIе дIаэцнарш, «аккадаш» хилла, и «шу» боху кхетам «су» дашца хуьйцуш. Шумаран шира йозано кест-кеста хьахош ду, «шубарта» (субари) олу ваьрраш а, церан дахарах лаьцнарг а. Хурритин меттан аларш долу, цу халкъан матта юккъера дешнаш а хаало, «шумаройн матта» юкъахь. «Хурриташа» кхоьллина йолу «Мари» олу гIала-пачхьалкхе, 26-гIачу бIешарашкахь ша коьртехь йолчу хенахь, цхьана куьйга кIелахь паччахьалла хира долуш, и доллу «ширакавказхойн» бух болу халкъаш вовшахатоха гIоьртина хилла, юкъара цхьа онда пачхьалкхе ... Читать дальше »
Просмотров: 538 | Добавил: erzu | Дата: 02.07.2015 | Комментарии (0)

автор Сулейман Асламбеков
 
          ХIара, «ЦIийн аз, боданехь» («Голос крови во тьме») аьлла цIе тиллина, ненан маттахь яздина коьрта тептар (трилоги), кхаа декъе декъана хила сахьт дац сан, туьллуш царна шолгIа цIераш: «Тов а, шира чкъоьрнаш а» (гIазкх.,«Мгла и древние пласты»), «ЦIийн синпха а, Iаьржа ницкъаш а» (гIазкх., «Пульс крови и чёрные силы»), «БIаьрла са» (гIазкх., «Яркий свет») аьлла. «Тов а, шира чкъоьрнаш а» олу трилогин доккхачу декъа чудогIуш хира ду кхин пхиъ дакъа. Ткъа кхозлагIа, трилогин дакъа, хIоттаделла хира ду Хьалхара, ШолгIа гIазкх ... Читать дальше »
Просмотров: 824 | Добавил: erzu | Дата: 28.03.2015 | Комментарии (0)

« 1 2 3 4 5 »
Музыка
Календарь
«  Октябрь 2017  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031
Назам
Адин,Сурхон илли